Անարդյունավետ ծախսեր կրթության բարելավման ծրագրում

Համաշխարհային բանկի ֆինանսավորմամբ ու կառավարության համաֆինանսավորմամբ իրականացվող կրթության բարելավման 5-ամյա ծրագիրն այս տարի պետք է ավարտվեր:

Ծրագրի ամենամեծ բաղադրիչը հանրակրթության որակի բարելավումն է, իսկ ամենամեծ մասնաբաժինը հատկացված է ավագ դպրոցին: «Հանրային քաղաքականության հետազոտությունների ազգային կենտրոն»-ի փորձագետներն  ուսումնասիրել են ծախսերն ու գնահատել ծրագրի արդյունավետությունը:

Դիտարկման արդյունքներն, ըստ փորձագետների, մեղմ ասած, գոհացնող չեն:

Հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ մարդու  հիմնական կրթության որակը  մեծապես կախված է նախադպրոցական կրթությունից: Հայաստանում  երեխաների 2/3-ը մինչև դպրոց գնալն այլ կրթություն չի ստանում,  ինչը բնականաբար ազդում է երեխայի հետագա զարգացման և կրթության արդյունավետության վրա:

Դա է պատճառը, որ Համաշխարհային բանկի ֆինանսավորմամբ ու կառավարության համաֆինանսավորմամբ իրականացվող կրթության բարելավման 5-ամյա ծրագրում լուրջ մասնաբաժին ունի նախադպրոցական կրթությունը, նախադպրոցական հաստատությունների ստեղծումը:

Ծրագիրը մեկնարկել է 2014-ին, այս տարի  պետք է ամփոփվեին արդյունքները: Ակնկալվող և իրական արդյունքները ներկայացնում է Հանրային քաղաքականության հետազոտությունների ազգային կենտրոն» ՀԿ-ի կրթության փորձագետ Արմեն Քթոյանը:

«Որո՞նք էին ակնկալվող արդյունքները:  5 տարվա ընթացքում՝ մինչև 2019-ի սեպտեմբեր, պետք է ստեղծվեր 120 նախադպրոցական հաստատություն, որոնցում պետք է սովորեր 4-ից 6 տարեկան 2400 երեխա: Այս պահի դրությամբ գործում է 97 նախակրթարան: Քանի որ ծրագրի միջոցառումներն  իրենց ժամկետներում չեն իրականացվում, որոշվեց 2 տարով երկարաձգել ծրագիրը: Այսինքն, այն կավարտվի 2021 թվականին,  և այդ ժամանակահատվածի համար նախատեսված է ստեղծել 134 նախակրթարան»:

Նախակրթարան հաճախող երեխայի առաջընթացը շատ ավելի շոշափելի պետք է լինի, քան սովորական մանկապարտեզ հաճախող երեխաներինը: Կատարված հետազոտությունները ցույց են տվել, որ չնայած ընդգրկվածության փոքր թվին՝ այս մասով ծրագիրն իսկապես դրական արդյունք է տվել: Նույնը չի կարելի ասել ավագ դպրոցների մասին:

«17 ավագ դպրոց պետք է հիմնանորոգվեր, այս պահի դրությամբ 17-ից 5-ն է իրականացվել: Ծրագիրը վերանայվեց, ժամկետները երկարաձգվեցին, դպրոցների թիվը կրճատվեց: Փորձեցինք հասկանալ, թե որն է պատճառը, որ սկզբում 17-ն է պլանավորվում, հետո կրճատվում է մինչև 12, բայց փաստացի ունենք 5 դպրոց»:

Երբ  2014-ին ծրագիրը մեկնարկում էր, ավագ դպրոցների վերակառուցման համար նախատեսված բյուջեն 11.7 մլն դոլար էր: Հետագայում վերահաշվարկ է կատարվել և պարզվել, որ անհրաժեշտ է 30 մլն դոլար:

Թե ինչու են ծրագրի այս կամ այն բաղադրիչները թերի իրականացվել, փորձագետն իր դիտարկումներն ունի: Դրանց հիմքում կոռուպցիոն ռիսկերն են, ռեսուրսների անարդյունավետ օգտագործումը, ֆինանսական միջոցների վատնումը:

Վարկային ծրագրի անարդյունավետության մասին բազմիցս է խոսել նաև կրթության փորձագետ Անահիտ Բախշյանը: Նա էլ առանձնացրեց  «Կրթության բարելավում» ենթածրագիրը, որի նպատակը հանրակրթության հետագա բարելավումն էր՝ ապահովելով կրթության որակն ու համապատասխանությունը:

«Պիտի վերանայվեր պետական չափորոշիչը, դրան համապատասխան առարկայական ծրագրերը: Հատկապես, երբ 2014 թվականին պետական քաղաքականություն հռչակվեց ներառական կրթությունը,  դա նշանակում է, որ պետական չափորոշիչը պետք է յուրաքանչյուր երեխայի համար հասանելի լիներ: Դա պահանջում էր պետական չափորոշիչի չափազանց մեծ ճկունություն, ինչը չունի: Այն չափորոշիչը, որի վրա ծախսվեց կես մլն դոլար, հիմա չգիտեմ, թե որ դարակում է: Այսինքն կես մլն դոլարը գցեցին ջուրը ու նոր մրցույթ են անցկացնում, նոր հանձնախմբեր պիտի աշխատեն այս ուղղությամբ: Բա դա անարդյունավետ ծախս չէ՞»,- ասում է Բախշյանը:

Թե ինչ են փաստում նախարարության ուսումնասիրությունները, ինչով են պայմանավորված թերակատարումները և որքանո՞վ է արդյունավետ իրականացվել ծրագիրը, «Ռադիոլուրը» հետաքրքրվել է նաև կրթության նախարարությունից: Մեր գրավոր հարցերին խոստացել են  պատասխանել հնարավորինս սեղմ ժամկետներում:

Սոնա Հակոբյան
«Ռադիոլուր»

Ամբողջական հոդվածը կարող եք կարդալ անցնելով հետևյալ հղումով։

Թողնել Մեկնաբանություն

Your email address will not be published.

Մեր Մասին

Նորություններ և Մեդիա

Հետազոտություններ

Հովսեփ Էմին 16, Երևան, ՀՀ, 0010

+374 93 81 36 20

publicpolicyresearchcenter@gmail.com

%d bloggers like this: